Матка претставува еден од најголемите рефугијални центри за време на глацијалниот период, што придонело денес на овој простор да се сретнат голем број реликтни и ендемични растенија и животни.
Интересни места: 
Вредноста на Матка е што тоа е едно од најстарите места на Балканот. Особено внимание привлекуваат карстните облици: десет пештери долги 20 до 176 метри и две бездни чија длабочина достигнува 35 метри. Од вкупно 1.000 растенија што се среќаваат овде, околу 20% се ендемични или реликтни. Овде се откриени два претходно непознати видови пајаци и пет видови лажни скорпии. Во клисурата Матка се регистрирани 119 видови дневни и 140 видови ноќни пеперутки. Од нив, 77 видови се ендемични на Балканот, а 18 се новооткриени.
Да потсетиме:
3.ооо.ооо стар рефугиум.
4-6 век доцнанатички кастел Барово
XII век црква света Троица
XIV век Марков Град
1388 манастир свети Андреа 
1497 манастир Света Богородица
XV век црква Свети Спас
XV век црква 

1938 изградена првата лачна брана.
1948 пионерско вовче градски парк-Глумово.
1994 споменик на природата
2002 истражени 450x57 м. од пештера Подврело